PrestaShop i 500 tys. produktów: jak przyspieszyć sklep z dużym katalogiem

Sklep z kilkoma tysiącami produktów działa na PrestaShop bez specjalnych zabiegów. Przy dziesiątkach i setkach tysięcy pozycji, np. 500 tys. produktów z plików hurtowni, sytuacja się zmienia: strony kategorii ładują się coraz dłużej, wyszukiwarka odpowiada po kilku sekundach, a przy większym ruchu sklep potrafi przestać odpowiadać. Opisujemy, skąd biorą się te problemy, jak rozwiązaliśmy je w sklepie, który regularnie padał, i co sprawdzić we własnym sklepie, zanim zamówisz mocniejszy serwer.

Dlaczego duży katalog spowalnia PrestaShop

PrestaShop trzyma wszystko w jednej bazie MySQL: produkty, ceny, stany, cechy, koszyki, zamówienia i statystyki odwiedzin. Przy małym katalogu baza radzi sobie ze wszystkim naraz. Przy setkach tysięcy produktów kilka miejsc zaczyna ją przeciążać.

Wyszukiwarka

Standardowa wyszukiwarka PrestaShop korzysta z własnego indeksu słów zapisanego w tabelach bazy danych (search_word i search_index). Przy dużym katalogu te tabele mają miliony wierszy, a każde wyszukiwanie klienta to złączenie dużych tabel. Jeśli w ustawieniach wyszukiwania włączone jest szukanie wewnątrz słów, baza nie może skorzystać z indeksu i przegląda cały słownik. Do tego przebudowa indeksu wyszukiwania dla całego katalogu trwa długo i sama mocno obciąża serwer.

Filtry w kategoriach

Filtry, czyli wybór rozmiaru, koloru, marki czy przedziału cen, obsługuje zwykle standardowy moduł ps_facetedsearch. Przy każdym widoku kategorii moduł liczy, ile produktów pasuje do każdej wartości każdego filtra, z uwzględnieniem filtrów już zaznaczonych. To wiele zapytań SQL łączących produkty, kategorie, atrybuty, cechy i ceny. Moduł zapamiętuje część wyników, ale w dużym katalogu możliwych kombinacji filtrów jest tak dużo, że większość wejść i tak trafia do bazy.

Roboty, które chodzą po filtrach

Każda kombinacja filtrów ma własny adres, w PrestaShop zwykle z parametrem ?q=. Dla robotów wyszukiwarek, narzędzi SEO i botów AI to praktycznie nieskończona liczba stron do odwiedzenia, a każda z nich jest liczona od zera. Kilka botów przechodzących przez filtry potrafi obciążyć sklep mocniej niż prawdziwi klienci. W logach serwera widać to jako tysiące wejść na adresy kategorii z długimi parametrami filtrów.

Importy, ceny i statystyki

• Aktualizacje z hurtowni. Duże katalogi zwykle zasilają pliki XML lub CSV od dostawców. Każda aktualizacja cen i stanów to zapisy w bazie i przeliczenia indeksów wyszukiwarki i filtrów. Przy setkach tysięcy pozycji aktualizowanych kilka razy dziennie baza ma coraz mniej czasu na obsługę klientów.
• Ceny specyficzne i reguły cenowe. Reguły cen katalogowych i rabaty dla grup klientów zapisują się jako osobne wiersze dla produktów. Przy dużym katalogu tabela cen specyficznych szybko rośnie, a PrestaShop sprawdza ją przy liczeniu ceny każdego produktu na liście.
• Statystyki odwiedzin. Moduł zbierania danych do statystyk zapisuje w bazie odwiedziny, także botów. Tabele takie jak connections i guest potrafią mieć miliony wierszy. Jeśli korzystasz z Google Analytics, wbudowane statystyki często można wyłączyć albo regularnie czyścić.

Dlaczego wolny sklep w końcu pada

Spowolnienie i awaria to często ten sam problem na różnych etapach. Serwer obsługuje jednocześnie tylko określoną liczbę procesów PHP i połączeń z bazą. Gdy strona kategorii z filtrami liczy się kilka sekund zamiast ułamka sekundy, każde wejście dłużej zajmuje proces i połączenie. Przy większym ruchu, kampanii albo wizycie kilku botów kolejka rośnie szybciej, niż serwer ją obsługuje. Wtedy klienci widzą błędy 502, 503 lub 504 i sklep „pada”, choć żadna pojedyncza funkcja nie jest zepsuta.

Dlatego samo dokładanie procesorów i pamięci daje zwykle krótką ulgę. Gdy katalog i ruch dalej rosną, problem wraca, bo jego źródłem jest sposób, w jaki sklep szuka i filtruje produkty.

Nasz przypadek: sklep z dużym katalogiem, który padał

Trafił do nas sklep na PrestaShop z bardzo dużym katalogiem. Działał wolno i co jakiś czas przestawał odpowiadać. Rozwiązanie składało się z trzech części:

1. Wyszukiwarka oparta na Elasticsearch. Moduł, który zamiast tabel w MySQL odpytuje osobny indeks produktów w Elasticsearch.
2. Filtry oparte na Elasticsearch. Moduł filtrów, w którym listę produktów w kategorii i liczby przy wartościach filtrów liczy Elasticsearch, a nie baza sklepu.
3. Optymalizacja sklepu i serwera. Porządki w konfiguracji, modułach i bazie danych. Typowy zakres takiej optymalizacji opisujemy niżej.

Po wdrożeniu sklep przestał padać i działa sprawnie mimo dużego katalogu. MySQL obsługuje głównie koszyki, zamówienia i dane klientów, a przeglądanie katalogu i wyszukiwanie trafia do Elasticsearch.

Czym jest Elasticsearch i dlaczego pomaga

Elasticsearch to silnik wyszukiwania działający jako osobna usługa obok sklepu. Moduł PrestaShop przesyła do niego dane produktów: nazwy, opisy, kategorie, cechy, warianty, ceny i stany. Elasticsearch przechowuje je w indeksie zbudowanym pod szybkie wyszukiwanie i filtrowanie.

Poza szybkością Elasticsearch poprawia też jakość wyników. W zależności od modułu i konfiguracji może tolerować literówki, obsługiwać synonimy, a z dodatkiem do analizy języka polskiego rozpoznawać odmiany słów, np. „kurtka”, „kurtki” i „kurtek”. Klient częściej znajduje produkt za pierwszym razem.

Na co uważać przy wdrożeniu Elasticsearch w PrestaShop

• Serwer. Elasticsearch to osobna usługa w Javie, która potrzebuje własnej pamięci RAM. Na typowym hostingu współdzielonym zwykle nie da się go uruchomić. Potrzebny jest serwer VPS lub dedykowany albo usługa w chmurze, np. Elastic Cloud. Część modułów obsługuje też OpenSearch, otwartoźródłową odmianę Elasticsearch.
• Zgodność modułu. Sprawdź, czy moduł obsługuje Twoją wersję PrestaShop, PHP i Elasticsearch, czy jest aktualizowany i czy współpracuje z Twoim motywem. Filtry są częścią szablonu kategorii, więc przy nietypowym motywie trzeba liczyć się z dopasowaniem wyglądu.
• Synchronizacja danych. Indeks musi nadążać za zmianami cen i stanów. Ustal, jak moduł go aktualizuje: przy zapisie produktu, z kolejki czy zadaniem cron. Przy importach z hurtowni najlepiej sprawdza się aktualizacja tylko zmienionych produktów zamiast przebudowy całego indeksu.
• Porządek w cechach. Przed indeksowaniem warto ujednolicić cechy produktów. Jeśli ten sam kolor jest zapisany jako „czarny”, „Czarny” i „czarna”, filtr pokaże trzy osobne wartości niezależnie od silnika.
• Bezpieczeństwo. Elasticsearch nie może być dostępny z internetu. Port usługi powinien być otwarty tylko dla serwera sklepu, a dostęp chroniony hasłem.
• Plan na awarię. Sprawdź, co się stanie, gdy Elasticsearch będzie niedostępny. Najlepiej, żeby sklep wracał wtedy do standardowej wyszukiwarki albo pokazywał komunikat, zamiast zwracać błąd na stronach kategorii.

Co jeszcze obejmuje optymalizacja dużego sklepu

Elasticsearch rozwiązuje problem wyszukiwania i filtrów, ale nie przyspieszy karty produktu, koszyka ani panelu administracyjnego. Dlatego przy dużych katalogach sprawdzamy także:

1. Serwer i bazę danych. Wersję PHP obsługiwaną przez Twoją wersję PrestaShop, włączony OPcache, liczbę procesów PHP dopasowaną do pamięci serwera i konfigurację MySQL lub MariaDB, w której indeksy najważniejszych tabel mieszczą się w pamięci.
2. Wolne zapytania. Log wolnych zapytań MySQL pokazuje, które strony i moduły najbardziej obciążają bazę. Często winny jest pojedynczy moduł, któremu brakuje indeksu w tabeli.
3. Moduły i hooki. Moduł podpięty pod listę produktów albo nagłówek strony wykonuje się przy każdym wejściu. Nieużywane moduły warto odinstalować, a ciężkie zastąpić lżejszymi.
4. Cache. Ustawienia wydajności PrestaShop (cache szablonów Smarty, łączenie i kompresja CSS i JS), cache obiektów w pamięci, np. Memcached, a przy dużym ruchu gości także cache całych stron. Koszyk i proces zamówienia nie mogą być cachowane.
5. Ruch botów. Reguły w robots.txt, które zatrzymują roboty przed niekończącymi się kombinacjami filtrów, oraz limit zapytań dla agresywnych botów na serwerze lub w CDN. Jeśli niektóre zestawy filtrów mają przynosić ruch z Google, lepiej przygotować dla nich osobne, stałe kategorie.
6. Porządki w bazie. Czyszczenie statystyk odwiedzin, porzuconych koszyków gości i starych logów, które latami rosną w tle. Przed każdą taką operacją potrzebna jest kopia bazy.
7. Zdjęcia. Setki tysięcy produktów to nawet kilka milionów plików miniatur. Warto ograniczyć liczbę rozmiarów zdjęć do tych, których motyw naprawdę używa, i nie generować ich od nowa na produkcji w godzinach ruchu.
8. Importy. Aktualizacje z hurtowni w mniejszych paczkach, poza godzinami największego ruchu i tylko dla produktów, które faktycznie się zmieniły.

Na koniec mierzymy szybkość najważniejszych widoków, czyli strony głównej, kategorii i karty produktu. O tym, jak czytać wyniki PageSpeed Insights i Core Web Vitals, pisaliśmy w artykule o szybkości strony i sklepu.

Kiedy warto rozważyć Elasticsearch

Nie ma jednej liczby produktów, od której Elasticsearch jest konieczny. Sklep z kilkoma tysiącami produktów na dobrym serwerze zwykle dobrze działa ze standardową wyszukiwarką i filtrami. Warto go rozważyć, gdy:

• katalog liczy dziesiątki lub setki tysięcy produktów, szczególnie z wieloma wariantami i cechami,
• strony kategorii z zaznaczonymi filtrami ładują się wyraźnie wolniej niż bez filtrów,
• wyszukiwarka odpowiada po kilku sekundach albo nie znajduje produktów przy odmienionych słowach i literówkach,
• sklep zwalnia lub pada przy większym ruchu, kampaniach albo wizytach botów,
• przebudowa indeksu wyszukiwania lub filtrów trwa godzinami.

Zanim zdecydujesz, zmierz, gdzie naprawdę jest problem. Na kopii testowej sklepu włącz tryb profilowania PrestaShop (stała _PS_DEBUG_PROFILING_ w pliku config/defines.inc.php), który pokazuje czas zapytań SQL i działania modułów. Do tego log wolnych zapytań MySQL i logi serwera z adresami, które generują najwięcej ruchu. Te trzy źródła zwykle wystarczą, żeby odróżnić problem z katalogiem od problemu z hostingiem albo pojedynczym modułem.

Podsumowanie

PrestaShop poradzi sobie z katalogiem liczonym w setkach tysięcy produktów, ale nie w domyślnej konfiguracji. Najwięcej pracy wykonują wyszukiwarka i filtry, które standardowo liczą wszystko w bazie MySQL. W sklepie z naszego przykładu przeniesienie ich do Elasticsearch razem z optymalizacją sklepu sprawiło, że sklep przestał padać i działa sprawnie. Jeśli Twój sklep zwalnia wraz z rozwojem katalogu, w ramach opieki technicznej sprawdzimy, co go obciąża, i zaproponujemy rozwiązanie. Planujesz nowy sklep z dużym katalogiem? Zobacz, jak wygląda projekt i wdrożenie sklepu PrestaShop, albo opisz swój projekt.